O książce

Książka jest napisana w formie dialogu między Wojciechem Eichelbergerem, psychologiem i psychoterapeutą oraz dziennikarką, Aliną Gutek. Przystępny język i przyjazna czcionka może zachęcić szerokie grono odbiorców zainteresowanych tematem życia w rodzinie patchworkowej. Rozmowa dotyka praktycznych aspektów, jak konflikty, organizacja świąt, czy logistyka obowiązków domowych i może być ciekawym zapalnikiem do rozmów.

Dużym plusem jest to, że autorzy nie starają się promować patchworkowej struktury rodziny, jednocześnie nie stygmatyzując tego zjawiska. Co istotne, dyskusja jest oparta o obserwacje kliniczne autora, nie są przywołane badania ani bibliografia. Polecam zajrzeć do sekcji „Do zapamiętania” pod koniec każdego rozdziału.

Przyznam, że najbardziej w książkach psychologicznych poruszają mnie zaskakujące wyniki różnych badań, niestety to uczucie nie towarzyszyło mi podczas tej lektury, natomiast potraktowałabym ją jako wstęp do tematu. Doskwierało mi też poczucie braku precyzji w wypowiedzi, odnosiłam wrażenie, że odpowiedź na pytanie była czarno-biała, ale po pociągnięciu za język wychodziły różnego typu wyjątki od reguły…

Notatki

Notatki tworzę na bazie znaczników, które zostawiam dla siebie. Mam nadzieję, że komuś mogą się przydać!

Powodów rozwodów jest wiele, ale autorzy szczególną uwagę zwracają na niemożność jednej ze stron do wchodzenia w bliskie relacje lub zawarcie związku pod przymusem. Przed podjęciem ostatecznej decyzji o rozwodzie, poleca się kontrolowaną separację – 3-6 tygodni. Obecnie coraz więcej kobiet wychodzi z inicjatywą rozwodu oraz pozostawia dzieci ojcu. Gdy małżeństwo podejmuje ostateczną decyzję o rozwodzie, pomocą przy negocjacjach majątkowych i finansowych może być mediator rodzinny.

Po rozstaniu rodzice, którzy usilnie starają się, by dzieci opowiadały się za którąś ze stron, w konsekwencji rozpoczynają proces, w którym dzieci uczą się gry pozorów, kłamania i manipulacji. Dzieci wyczuwają też jakimi odczuciami rodzice darzą się po rozstaniu i są szczególnie rozdarte, gdy dostrzegają pogardę i wzajemną nienawiść. Ponadto dzieci przypisują sobie winę za rozstanie rodziców. Początkowa faza patchworku (do nawet dwóch lat) jest bardzo wymagająca – dzieci z różnych rodzin rywalizują ze sobą, próbują prowadzić do konfliktów między nowymi partnerami.

Najczęstszym modelem jest regularne pozostawanie dzieci raz w domu matki, raz w domu ojca – w dodatku, jeżeli któreś z rodziców opiekuje się dziećmi tylko weekendowo, to warto to wyrównać. Najczęściej matka opiekuje się w dni robocze, gdy jest pełno obowiązków, a ojciec zabiera dzieci na rozrywki. Autor proponuje też model trzech lokalizacji, gdzie dzieci zostają w jednym miejscu, a rodzice naprzemiennie wprowadzają się do dzieci.

Ze względu na często bardzo złożoną strukturę patchworkowych rodzin, to członek rodziny powinien aktywnie sam się do niej proaktywnie przyszywać, a nie wyłącznie czekać na inicjatywę pozostałych.

Kilka zasad przytoczonych przez twórców:

• jasno komunikować wszystkim osobom wchodzącym w skład patchworku, że czasu będzie mniej
• szczególnie dbać o kontakty ze starszymi, wcześniejszymi dziećmi (chyba, że w nowym związku pojawiły się małe dzieci)
• rękę do zgody może wyciągnąć  tylko pokrzywdzony
• wskazane jest pozostawienie nastolatkom wyboru z kim chcą zostać
• nie przybliżamy dzieciom zawiłości konfliktów rodzinnych – chyba, że są na to gotowe (co najmniej mają 10 lat) i nieustannie dopytują
• podczas konfliktu istotne jest wskazanie, że jakieś zachowanie drugiej strony sprawia, że nam przykro, nie atakujemy w ten sposób czyichś cech osobowości
• odreagowujemy nie na innych, tylko zmęczeniem fizycznym, sztuką lub w gabinecie terapeutycznym. W innym przypadku możemy niesłusznie obwiniać innych za nasz stan, mówimy wówczas o odreagowaniu przeniesionym – źródło cierpienia może być np. w ranach z dzieciństwa

Dla ludzi, których lubimy, jesteśmy w stanie zrobić więcej, niż dla tych, których się boimy.